≡ Menu

Wat is het verschil tussen Expeditie Robinson en Wie is de Mol?

Expeditie Robinson en Wie is de Mol? zijn twee tv-programma’s die al sinds 2000 op de Nederlandse televisie zijn. Zowel bij Expeditie Robinson als Wie is de Mol? vallen kandidaten af en wordt er toegewerkt naar een finale, de spelregels bij beide programma’s zijn echter wel compleet verschillend.

Expeditie Robinson

De start van Expeditie Robinson was in september 2000, een format wat oorspronkelijk (1992) bedacht is in Engeland maar enkele jaren later pas (in 1997) voor het eerst op televisie kwam, niet in Engeland maar in Zweden. Het originele format heet overigens Survivor. Via Zweden kwam Survivor in heel veel andere landen terecht, onder andere in Nederland waar het de naam Expeditie Robinson kreeg.

Expeditie Robinson is een realistische spelshow waarbij kandidaten moeten overleven op een tropisch onbewoond eiland, zonder de beschikking te hebben over enige luxe. Los van een klein beetje voedsel dat de deelnemers krijgen van de productie moeten ze zelf op zoek naar voedsel, ook vuur maken moeten ze zelf doen. Water is het enige wat volop aanwezig is, daarnaast worden de deelnemers niet aan hun lot overgelaten als er medische verzorging nodig is.

De exacte regels verschillen per seizoen, maar in de basis bestaat het deelnemersveld uit 16 tot 20 kandidaten die al dan niet geforceerd onder vaak twee kampen verdeeld worden. Deze opsplitsing werkt vaak tot aan de finale door. Door het uitvoeren van proeven kan een kamp of kandidaat immuniteit winnen, een kamp hoeft hierdoor niemand van het eigen team weg te stemmen, een kandidaat met immuniteit kan niet weggestemd worden. Totdat de kampen samensmelten zijn de proeven in teamverband, na de samensmelting zijn het individuele proeven. Rondom het wegstemmen zit een web van complotten die er op gericht is om bepaalde kandidaten weg te krijgen, de focus ligt voornamelijk om het wegwerken van sterke kandidaten of kandidaten die niet te vertrouwen zijn.

Het spel rondom Expeditie Robinson is zo opgezet dat kandidaten eigenlijk voortdurend voor lastige keuzes komen te staan die van invloed zijn op het vertrouwen binnen de groep. Een berucht element hierin is het winnaarseiland. Na de samensmelting mag de winnaar van de individuele proef voor een kleine dag naar een winnaarseiland, hij of zij mag andere kandidaten meenemen. Dit zorgt ervoor dat eerder gesmeden complotten komen te wankelen en dat er aan nieuwe complotten gewerkt kan worden. Na verloop van tijd, als er steeds meer deelnemers weggestemd worden, verdwijnen de complotten en komt er meer ruimte voor solidariteit en saamhorigheid.

De winnaar van Expeditie Robinson wordt bepaald aan de hand van een finale-spel, waar tussen de twee en vier deelnemers aan meedoen. Het deelnemersveld heeft lange tijd uit onbekende Nederlanders bestaan, pas vanaf 2010 doen er uitsluitend bekende Nederlanders aan mee. Ook bekende Belgen trouwens, want in 2010, 2011 en 2012 bestond het deelnemersveld uit Nederlanders en Belgen. In België is Expeditie Robinson vanwege verminderde populariteit gestopt, in Nederland is het programma onverminderd populair.

In al die seizoenen Expeditie Robinson is gebleken dat je niet per se de sterkste of de slimste hoeft te zijn om te winnen. Alle winnaars blonken uit in het niet uitblinken maar waren vooral  erg stabiel. Stabiel in kracht, pienterheid, op sociaal gebied en maakten geen rare uitspattingen als het om complotten ging.

De Nederlandse winnaars van de afgelopen seizoenen  zijn Regina Romeijn (2010), Fatima Moreira de Melo (2012), Edit Bosch  (2013) en Kay Nambiar (2014).

Expeditie Robinson vaak over 13 afleveringen uitgezonden, kandidaten zijn maximaal een maand van huis. Veel gehoorde klacht van de kandidaten is dat de verveling een grote vijand is. Op televisie wordt de indruk gewekt dat er continu bedrijvigheid is, die is er ook wel in aanloop naar een proef of eilandraad en daarna. Wat wij als kijkers niet te zien krijgen is dat het een onmogelijke opgave is om voortdurend bezig te zijn, het gebrek aan voedsel (dus gebrek aan energie) is hierin uiteraard een grote boosdoener.

Geen Expeditie Robinson seizoen is hetzelfde, er worden elke keer weer nieuwe elementen aan toegevoegd of juist weggelaten. Voor deelnemers is het derhalve erg lastig om in te schatten wat het spelverloop zal zijn, de volgende dag kan namelijk alles anders zijn.

Wie is de Mol?

Het format Wie is de Mol? komt oorspronkelijk uit België en is inmiddels al in meer dan 50 landen geproduceerd en uitgezonden. Net zoals bij Expeditie Robinson kende de Nederlandse Wie is de Mol? enkele seizoenen een deelnemersveld wat bestond uit onbekende Nederlanders, vanaf 2005 doen er enkel bekende Nederlanders aan mee.

Bij Wie is de Mol? is het bedoeling dat het deelnemersveld zoveel mogelijk geld in de prijzenpot verzamelt door het spelen van spellen. Tussen de kandidaten zit echter één mol die bewust zal proberen de spellen te saboteren om zo de winst zoveel mogelijk te beperken. Het prijzengeld is meer een bijzaak en de spellen zijn een middel voor de kandidaten om de mol op te speuren, de kandidaten kunnen zichzelf namelijk in het spel houden door de juiste vragen over de mol te antwoorden. De kandidaat die het minst in de goede richting zit zal het spel moeten verlaten. Deze vragenronde zijn een vast onderdeel in elke aflevering van Wie is de Mol?

Niet alleen de Mol zal het spel saboteren, ook de ‘gewone’ kandidaten zullen dit proberen om zo de andere kandidaten op een vals spoor zetten.

De Mol staat erom bekend om bijna aan de lopende band hints te geven, hierdoor zijn de kandidaten eigenlijk voortdurend bezig met het inwinnen of achterhouden van informatie. Ruimte voor complotten is er eigenlijk niet, vooral omdat het verloop van het spel voor een groot gedeelte bepaald is. De Mol is de Mol. Kandidaten zijn afhankelijk van hun eigen oplettendheid, informatie inwinnen bij andere kandidaten is een gevaarlijke bezigheid omdat het twijfels kan scheppen bij de eigen waarheid.

De winnaar van Wie is de Mol? is diegene die in de finale de meeste vragen over de Mol goed weet te beantwoorden. De finale wordt gespeeld door drie mensen, inclusief de Mol zelf.

Op internet is een hele grote groep mensen die synchroon met de afleveringen van Wie is de Mol mee speuren naar de Mol. De kijkers van Expeditie Robinson scharen zich vooral achter een bepaalde deelnemer, de kijkers van Wie is de Mol beschouwen het programma als een spel waaraan zij mee kunnen doen. Zij richten hun pijlen vooral op de kandidaat die mogelijk de Mol is.

Expeditie Robinson is een tv-programma waar overleven centraal staat. Bij Wie is de Mol? is het spel-element meer op de individu gericht en ligt de focus op het vinden van de Mol. De kandidaten zijn stuk voor concurrerende detectives die op zoek zijn naar de oplichter. Net zoals Expeditie Robinson speelt Wie is de Mol? voornamelijk in het buitenland af. Vaak wordt het hele land doorkruist.